Dek 13, 2024 | 10:42 / Maraqlı məlumatlar
Nuklein turşuları - DNT və RNT ən son tibbi texnologiyalarda geniş istifadə olunur. Məsələn, bir sıra şiş xəstəliklərinin müalicəsində DNT əsasında olan preparatlar istifadə olunur. Bundan əlavə, son illərdə DNT və RNT əsasında olan peyvəndlər sürətlə işlənib hazırlanır. Bu cür dərmanları istədiyiniz hüceyrələrə və toxumalara yönəltmək, bununla da yan təsirlərdən qaçmaq və müalicənin effektivliyini artırmaq üçün çatdırılma sistemləri vacibdır.
Budaqları bir nöqtədən müxtəlif istiqamətlərə simmetrik olaraq ayrılan ağacın tacına bənzəyən molekullar olan dendrimerlər dərman “çatdıran” vasitə kimi perspektivli hesab olunur. Dendrimerlər əsasında olan artıq qeydiyyatdan keçmiş infeksiyaya qarşı dərman maddələri olmasına baxmayaraq, bu molekullar əczaçılıqda geniş istifadə edilmir, çünki onların əldə edilməsi çox çətin və bahadır. Bunun səbəbi, nəql etmək istədikləri maddələrlə (DNT və RNT daxil olmaqla) effektiv qarşılıqlı əlaqədə olmaq üçün dendrimerlərin uzun "budaqlar" üzərində bir çox birləşdirici qrupları olmalıdır ki, onlarda kimyaçılar çox saylı sintez mərhələləri zamanı daxil edirlər. Buna görə də sintezin mərhələləri nə qədər çox olarsa, bir tərəfdən proses bir o qədər mürəkkəb və bahalı, digər tərəfdən isə molekul daha səmərəli olur.
Kazan Federal Universiteti ,Belarus Milli Elmlər Akademiyasının Biofizika və Hüceyrə Mühəndisliyi İnstitutu və Dunxua Universitetinin (Çin) alimləri DNT ilə əlaqə yarada bilən dendrimerlərin sintezi üçün sadə, ucuz və effektiv üsul işləyib hazırlamışlar.
Mövcud analoqlardan fərqli olaraq, müəlliflər yeni birləşmənin nüvəsi kimi "budaqların" xətti molekuldan deyil, tsiklik molekuldan istifadə etdilər.
Beləliklə, əldə edilən birləşmələr həqiqətən DNT dərmanlarının çatdırılması üçün uyğundur və daha sadə struktur yeni molekulları çox mərhələli sintez tələb edən analoqlardan fərqləndirir.
Müəlliflər, həmçinin yaranan dendrimerlərin toksikliyini yoxlayıblar.
Molekulların xəstəxana daxili infeksiyalara səbəb olan mikroorqanizmlərə qarşı təsirli effektiv olduğu ortaya çıxdı.
Bu onu göstərir ki, dendrimerlər potensial olaraq təkcə dərman daşıma sistemləri kimi deyil, həm də bakterial xəstəliklərlə mübarizə aparmaq üçün aktiv maddələr kimi istifadə edilə bilər.
