Yan 14, 2025 | 14:39 / Maraqlı məlumatlar
REA-nın N.S. Kurnakov adına Ümumi və qeyri-üzvi Kimya İnstitutunun və Nəzəri və Eksperimental Biofizika İnstitutunun alimləri ilk dəfə serium dioksid və alma turşusunun nanohissəciklərinə əsaslanan təbii fermentlərin qeyri-üzvi analoqlarını sintez etdilər. İşin nəticələri beynəlxalq nanomaterials jurnalında dərc edilmişdir.
Zülallar tənəffüs, enerji ehtiyatı, məlumatların mənimsənilməsi və xarici təsirlərdən qorunma da daxil olmaqla bir çox funksiyanı yerinə yetirərək orqanizmlərin həyatında əsas rol oynayır. Zülalların ən vacib funksiyalarından biri fermentlər (fermentlər) tərəfindən həyata keçirilən biokimyəvi çevrilmələrin katalizidir. Fermentlər kompleks molekulların parçalanması və sintezi, hüceyrədaxili tənəffüs və enerji mübadiləsi kimi çoxsaylı proseslərdə iştirak edirlər.
Bu yaxınlarda məlum oldu ki, biokimyəvi prosesləri sürətləndirən təkcə zülallar deyil. qeyri-üzvi maddələrin ən kiçik hissəcikləri, məsələn, nəcib metalların nanohissəcikləri və nadir torpaq elementlərinin oksidləri oxşar funksiyaları yerinə yetirməyə qadirdilər. Nanozimlər adlanan bu katalizatorlar unikal xüsusiyyətlərə malikdirlər,istiliyə davamlıdırlar və ekstremal şəraitdə aktivliklərini qoruyurlar , lakin protein fermentləri ilə müqayisədə daha az seçicilik və aktivliyə malikdirlər. Onların qiymətinin aşağı olması və geniş miqyaslı, istehsal imkanları nanozimlərə marağı artırır.
Nanozimlərin müasir dərman preparatları yaratmaq üçün böyük potensialı vardır. Vacib olanı onların komponentlərinin canlı orqanizmlərin hüceyrələri və toxumaları üçün bioloqu uyğun və toksik olmamasıdir. Serium dioksid, antibakterial və antiinflamatuar xüsusiyyətlərə malik olan və sağlam hüceyrələrin böyüməsini stimullaşdıran nanozimlərin ən məşhur komponentlərindən biridir.
Bu tədqiqat təbii fermentlərin qeyri-üzvi analoqlarının istifadəsinin perspektivlərini göstərir, tibbdə və digər sahələrdə fermentlərin istifadəsi üçün yeni imkanlar açır.
