Na­ğı­yev To­fiq Mur­tu­za oğ­lu 4 mart 1941-ci il­də Ba­kı­da ana­dan ol­muş­dur. ADU-nun kim­ya fa­kül­­tə­sin­də (1959-1964) təh­sil al­mış­dır. Kim­ya elmləri namizədi “Etilbenzolun stirola əlaqəli dehidrogenləşməsi reaksi­yasının tədqiqi” (1967), kimya elmləri doktoru “Bir sıra praktik əhəmiyyətli karbohidrogenlərin və onların törəmələrinin əlaqəli dehidrogenləşməsi və hidrogenolizi reaksiyalarının kinetikası və mexanizminin tədqiqi” (1974) elmi dərəcəsini, 1976-cı ildə professor elmi adını almışdır. Azərb. SSR EA KTNPİ-da la­bo­ra­to­ri­ya mü­di­ri (1969), 2014-cü ildən M.F.Na­ğı­yev ad. KQKİ-da Ko­he­­rent sin­x­ron­laş­­dı­rıl­mış ok­sid­­ləş­mə re­ak­si­ya­la­rı şö­bə­si­nin mü­di­ri­ vəzifəsində çalışmışdır. AMEA-nın həqiqi (2001), AMEA Rəyasət He­yə­tinin üz­vü (2007) və AMEA-nın vit­se-pre­zi­den­ti­dir (2013). AAK RH-nin üz­vü­ olmuşdur (2001-2020). 2004-cü ildə AME Re­­dak­­si­ya He­yə­ti­nin mə­sul ka­ti­bi və “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzinin di­rek­to­ru təyin edilmişdir.

Əsas el­mi nai­liy­yət­lə­ri: Kim­yə­vi və bio­kim­yə­vi re­ak­si­ya­la­rın ko­he­rent sin­x­ron­laş­ma­sı­nın mak­ro­ki­ne­tik nə­zə­riy­yə­si­nin mü­əl­li­fi­dir. O, bununla fiziki kimyanın mühüm bölməsini - kimyəvi kinetikanı inkişaf etdirmiş və mürəkkəb reaksiyaların yeni kinetik təhlil üsulunu təklif etmişdir. Son il­lə­rin el­mi təd­qi­qat iş­lə­ri bio­mi­me­tik ka­ta­liz­lə bağ­lı­dır. Tək­lif et­di­yi ye­ni HO΄₂  – ası­lı­lıq­lı ele­men­tar re­ak­­si­ya­lar onun fun­da­men­tal el­mi nai­liy­yət­lə­ri sı­ra­sın­da mü­hüm yer tu­tur: at­­mos­fer azo­tu­nun ok­sid­ləş­di­ri­ci fik­sa­si­ya­sı (“Na­ğı­yev ef­fek­ti”) qo­şul­muş de­hid­­ro­gen­ləş­mə, epok­sid­ləş­mə, hid­rok­sil­ləş­mə və me­ta­nın me­ta­no­la, for­mal­­de­­hi­də və hid­ro­gen­tər­kib­li qa­za ok­sid­ləş­mə­si re­ak­si­ya­la­rı­nın təd­qi­qi­nə im­kan ver­miş, nə­ti­cə­lər mü­tə­xəs­sis­lər tə­rə­fin­dən ta­nın­mış­dır. Kim­yə­vi və bio­kim­yə­vi sis­tem­lər­də kim­yə­vi ener­ji­nin top­lan­ma­sı prin­si­pi­nin öy­rə­nil­mə­si sa­hə­sin­də çox iş­lər gö­rül­müş, rəh­bər­li­yi ilə ye­ni ana­li­tik sis­tem­lər olan bio­mi­me­tik sen­­sor­lar ya­ra­dıl­mış­dır.

T.Na­ğı­ye­vin rəh­bər­li­yi ilə 25 fəl­sə­fə dok­to­ru və 2 elm­lər dok­to­ru ye­tiş­di­ril­­miş­dir. O, 600-dən ar­tıq el­mi əsə­rin, 54 pa­tent və mü­əl­lif­lik şə­ha­dət­na­­mə­­si­­nin, 6 mo­noq­ra­fi­ya­nın mü­əl­li­fi­dir. Əsər­lə­ri­nin ço­xu xa­ric­də çap olun­­muş, “Хи­мическое сопряжение” (“Наука”, 1989, Mosk­va), “Hid­­ro­gen pe­rok­sid­lə ko­­he­rent-sinx­ron­laş­mış ok­sid­ləş­mə re­ak­si­ya­la­rı” (“El­se­­vi­er”, Ams­ter­dam, 2007), “Conjugated reactions in chemistry and biology in the context of modern ideas”. “Generis” publishing (2021) mo­no­q­ra­fi­­ya­la­rı, “Current Perspective Chemical Science”, Malasiya (2021) kitabda “A dis­cus­sion on the Theory of  Conjugated Reactions in the Context of Modern ideas”, Chapter 4.  fəsli çap edil­miş­­dir.  

Fran­sa Neft İns­ti­tu­tun­da təc­rü­bə keç­miş (1970-1971), B.Bri­ta­ni­ya­da (1974-1975), ABŞ-da (1987, 1990-1991) VCU-nun kim­­ya fa­kül­tə­sin­də “vi­zi­tinq” professor ki­mi, həm­çi­nin Pen­sil­va­ni­ya, Vis­­kon­­sin, Corc­­ta­un uni­ver­si­tet­lə­rin­də (1991) mə­ru­zə­lər­lə çı­xış et­miş, İs­veç­də (1989-1990) Lund Uni­ver­si­te­ti­nin Kim­ya Mər­kə­zin­də el­mi eza­miy­yət­lər­də ol­muş­dur. O, çox­say­lı bey­nəl­xalq konf­rans, sim­po­zi­um, konq­res və fo­rum­lar­da  də­fə­lər­lə mo­de­ra­tor ol­muş, ple­nar mə­ru­zə­lər­lə çı­xış et­miş­dir.

“AMEA-nın mə­ru­zə­lə­ri” (2007), “Azər­bay­can kim­ya jur­na­lı”nın (2013), “Elm”–“Наука” qə­ze­ti­nin (2013), REA SB-nin “Химия в интересах устой­чи­вого развития” jur­na­lı­nın re­dak­si­ya he­yə­ti­nin üz­vü­dür (2017). “Большая Российская Энцикло­педия”da akad. T.Na­ğı­yev haq­qın­da mə­­qa­lə dərc edil­­miş­dir (2013). “Re­se­arch Fea­tu­res” jur­na­lın­da el­mi fəa­liy­yə­ti­nə və təd­qi­­qat­­la­rı­na həsr olun­muş ge­niş el­mi mə­qa­lə dərc olun­muş­dur (B. Bri­ta­ni­ya, 2017). Onun rəh­bər­li­yi ilə 2004-2020-ci il­lər­də AME-nin xüsusi cil­di və çox­cild­li uni­ver­sal en­sik­lo­pe­di­ya­nın 11 cil­di nəşr edil­miş­dir. “Rə­şa­dət­li əmə­yə gö­rə” me­da­lı (1970), “Şöh­rət” or­de­ni (2004) və “Azər­bay­can Xalq Cüm­hu­riy­yə­ti­nin 100 il­li­yi” me­da­lı (2019) ilə təl­tif olun­muş­dur, Döv­lət mü­ka­fa­tı lau­rea­tı­dır (2014), “Şərəf“ or­de­ni (2021), Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923-2023)” Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur (2024).

Kimya İnstitutunun kollektivi akademik Tofiq Nağıyevi ürəkdən təbrik edir!