Rusiya Uzaq Şərq Federal Universitetinin Okean İnstitutunun alimləri tikinti və ekologiya dünyasını silkələyəcək tamamilə yeni bir texnologiya təqdim ediblər. Onlar adi bakteriyaların köməyi ilə yumşaq qumu və boş torpağı bərk qaya parçasına çevirməyin yolunu tapıblar. Bu xüsusi üsul Arktikanın sərt və şıltaq şəraiti üçün nəzərdə tutulub. Məlumdur ki, Arktikada torpaq daim donur və əriyir, bu da yolların, binaların və sənaye obyektlərinin bünövrəsini dağıdaraq böyük təhlükə yaradır. Yeni texnologiya isə bu problemi təbiətin öz gücü ilə həll edir.

Mütəxəssislər sahil torpaqlarından xüsusi bakteriya ştammları ayıraraq onların təbii xüsusiyyətlərindən istifadə ediblər. Bu microorqanizmlər torpağa xüsusi qida məhlulu ilə birgə əlavə edildikdə, kimyəvi reaksiya baş verir və bakteriyalar kalsium-karbonat istehsal etməyə başlayırlar. Bu, bizim yaxşı tanıdığımız təbaşir, əhəngdaşı və dəniz balıqqulaqlarının tərkibindəki eyni mineraldır. Əmələ gələn kalsit kristalları qum zərrəcikləri arasındakı boşluqları doldurur və onları bir-birinə bərk-bərk yapışdırır. Nəticədə yumşaq torpaq bir neçə anın içində möhkəm daş kütləsinə çevrilir və hətta su belə onu yuyub apara bilmir.

Bu kəşfi ən unikal edən cəhət onun ətraf mühitə tamamilə zərərsiz olmasıdır. Adətən tikintidə istifadə olunan aqressiv kimyəvi maddələrdən və sementdən fərqli olaraq, bakteriyalar təbiəti çirkləndirmir. Hətta əksinə, bu bio-sementləmə prosesi zamanı bakteriyalar atmosferdəki zərərli karbon qazını mənimsəyərək minerala çevirirlər. Arktikanın çox həssas və kövrək ekosistemi üçün bu, sözün əsl mənasında, tapıntıdır.

Neft və qaz şirkətləri bu bakteriyalardan ağır kimyəvi maddələrə ehtiyac duymadan quyuları möhkəmləndirmək üçün istifadə edə biləcəklər. Həmçinin bu mikroskopik "fəhlələr" torpaqdakı ağır metalları və radioaktiv elementləri təhlükəsiz minerallara çevirərək zərərsizləşdirə bilir. Ən maraqlı tətbiq sahələrindən biri isə "özünübərpa edən beton" konsepsiyasıdır. Əgər tikilidə çat əmələ gələrsə, betonun içindəki yatmış bakteriyalar "oyanacaq" və əmələ gələn zədələri öz istehsal etdikləri kalsitlə avtomatik yamayacaqlar.

Arzu ƏLİYEVA
XQ

xalqqazeti.az